1. Definicja funkcji
Funkcja każdemu argumentowi
x
x przyporządkowuje dokładnie jedną wartość
y
y.
y
=
f
(
x
)
y=f(x)
x
x – argument
f
(
x
)
f(x) – wartość funkcji
2. Dziedzina funkcji
D
f
D
f
To zbiór argumentów, dla których funkcja jest określona.
Wielomian –
D
f
=
R
D
f
=R.
Ułamek – mianownik
≠
0
=0.
Pierwiastek parzystego stopnia – wyrażenie pod pierwiastkiem
≥
0
≥0.
Pierwiastek w mianowniku – wyrażenie pod pierwiastkiem
>
0
>0.
Logarytm – argument
>
0
>0.
3. Zbiór wartości
W
f
W
f
To wszystkie wartości, które może przyjmować funkcja
f
(
x
)
f(x).
Przykład:
f
(
x
)
=
x
2
f(x)=x
2
D
f
=
R
,
W
f
=
[
0
,
∞
)
D
f
=R,W
f
=[0,∞)
4. Obliczanie wartości funkcji
Podstawiamy liczbę za
x
x.
Przykład:
f
(
x
)
=
2
x
+
3
f(x)=2x+3
f
(
2
)
=
2
⋅
2
+
3
=
7
f(2)=2⋅2+3=7
5. Miejsca zerowe
To argumenty, dla których
f
(
x
)
=
0
f(x)=0.
Przykład:
2
x
−
6
=
0
⇒
x
=
3
2x−6=0⇒x=3
6. Funkcja liniowa
f
(
x
)
=
a
x
+
b
f(x)=ax+b
a
>
0
a>0 – funkcja rosnąca.
a
<
0
a<0 – funkcja malejąca.
a
=
0
a=0 – funkcja stała.
Miejsce zerowe:
x
0
=
−
b
a
x
0
=−
a
b
, gdy
a
≠
0
a
=0.
b
b – punkt przecięcia z osią
O
Y
OY ma współrzędne
(
0
,
b
)
(0,b).
7. Funkcja kwadratowa
f
(
x
)
=
a
x
2
+
b
x
+
c
,
a
≠
0
f(x)=ax
2
+bx+c,a
=0
Wykresem jest parabola.
Delta:
Δ
=
b
2
−
4
a
c
Δ=b
2
−4ac
Δ
>
0
Δ>0 – dwa miejsca zerowe.
Δ
=
0
Δ=0 – jedno miejsce zerowe.
Δ
<
0
Δ<0 – brak rzeczywistych miejsc zerowych.
Wierzchołek:
x
W
=
−
b
2
a
x
W
=−
2a
b
y
W
=
−
Δ
4
a
y
W
=−
4a
Δ
a
>
0
a>0 – ramiona w górę, minimum.
a
<
0
a<0 – ramiona w dół, maksimum.
8. Monotoniczność
Rosnąca – gdy
x
x rośnie,
f
(
x
)
f(x) rośnie.
Malejąca – gdy
x
x rośnie,
f
(
x
)
f(x) maleje.
Stała – wartość funkcji się nie zmienia.
9. Znak funkcji
f
(
x
)
>
0
f(x)>0 – funkcja dodatnia.
f
(
x
)
<
0
f(x)<0 – funkcja ujemna.
f
(
x
)
=
0
f(x)=0 – miejsce zerowe.
Na wykresie:
Nad osią
O
X
OX – wartości dodatnie.
Pod osią
O
X
OX – wartości ujemne.
Na osi
O
X
OX – miejsca zerowe.
10. Przekształcenia wykresów
f
(
x
)
+
2
f(x)+2 – przesunięcie w górę o 2.
f
(
x
)
−
2
f(x)−2 – przesunięcie w dół o 2.
f
(
x
−
2
)
f(x−2) – przesunięcie w prawo o 2.
f
(
x
+
2
)
f(x+2) – przesunięcie w lewo o 2.
−
f
(
x
)
−f(x) – odbicie względem osi
O
X
OX.
f
(
−
x
)
f(−x) – odbicie względem osi
O
Y
OY.
11. Funkcja parzysta i nieparzysta
Parzysta:
f
(
−
x
)
=
f
(
x
)
f(−x)=f(x) – symetria względem osi
O
Y
OY.
Nieparzysta:
f
(
−
x
)
=
−
f
(
x
)
f(−x)=−f(x) – symetria względem początku układu współrzędnych.
12. Inne funkcje
Wartość bezwzględna:
f
(
x
)
=
∣
x
∣
f(x)=∣x∣.
Pierwiastkowa:
f
(
x
)
=
x
f(x)=
x
.
Proporcjonalność odwrotna:
f
(
x
)
=
a
x
,
a
≠
0
f(x)=
x
a
, a
=0.
Wykładnicza:
f
(
x
)
=
a
x
,
a
>
0
,
a
≠
1
f(x)=a
x
, a>0, a
=1.
Najważniejsze do zapamiętania!
Dziedzina – jakie
x
x są dozwolone?
Zbiór wartości – jakie
y
y funkcja przyjmuje?
Miejsce zerowe – rozwiązujesz
f
(
x
)
=
0
f(x)=0.
Wartość funkcji – podstawiasz liczbę za
x
x.
Funkcja liniowa –
f
(
x
)
=
a
x
+
b
f(x)=ax+b.
Funkcja kwadratowa – delta i wierzchołek.
Wykres – odczytujesz miejsca zerowe, znak i monotoniczność.
1 study tools